3.2.3 მოთხოვნები დავალების გარეშე სხვისი საქმის შესრულებიდან

შინაარსობრივად განსხვავებულ, ე.წ. კანონისმიერ ვალდებულებით ურთიერთობებს მიეკუთვნება დავალების გარეშე სხვისი საქმის შესრულება. მიუხედავად ამისა, ამ ურთიერთობიდან გამომდინარე მოთხოვნები სხვა კანონისმიერი ვალდებულებითი ურთიერთობისაგან განსხვავებულ რეჟიმში ექცევა და მათი შემოწმება სახელშეკრულებოს მსგავსი მოთხოვნების პარალელურად ხდება. 

არსებითად ამის მიზეზი სახელშეკრულებო მოთხოვნის საფუძვლებთან არსებული მსგავსებაა. თუ დადასტურდება, რომ პირი მოქმედებდა დავალების გარეშე სხვისი საქმის შესრულების ურთიერთობის ფარგლებში, ამან მისი თუ მის მიმართ სხვა პირთა მოთხოვნების არსებობაზე გადამწყვეტი გავლენა შეიძლება მოახდინოს. მაგალითად, მისი მოქმედება აღარ ჩაითვლება დელიქტურ ქმედებად.

დავალების გარეშე სხვისი საქმის შესრულებიდან გამომდინარე ძირითადი მოთხოვნა გათვალისწინებულია სსკ-ის 970-ე მუხლის II ნაწილით. დავალების გარეშე მოქმედ პირს (“შემსრულებელს”) აქვს “ზიანის” ანაზღაურების მოთხოვნა იმ პირისაგან, ვის საქმეებსაც იგი ასრულებდა. ამასთან, “ზიანი” ფართოდ უნდა განიმარტოს და მოიცვას შემსრულებლის მიერ გაწეული ხარჯები(6).  

მხედველობაშია ასევე მისაღები, რომ სსკ-ის 973-ე მუხლით გათვალისწინებულია შემსრულებლის გაწეული ხარჯების ანაზღაურების მოთხოვნის ფარგლების დაზუსტება. კერძოდ, მას შეუძლია მხოლოდ იმ ხარჯების ანაზღაურება მოითხოვოს, რომელიც “აუცილებლად იქნა მიჩნეული”.