2. “წესი”

“წესში” განსახილველი პრობლემის გადასაჭრელად გამოსაყენებელი სამართლებრივი საფუძვლები განისაზღვრება და განიმარტება. 

“წესის” შინაარსსა თუ მოქმედების ფარგლებს განაპირობებს მისი არსიდან და მიზნიდან გამომდინარე განმარტება საზოგადოების განვითარების ეტაპისა და სამართლებრივ-პოლიტიკური გარემოებების გათვალისწინებით. საჭიროების შემთხვევაში, მხედველობაში მიიღება განმარტების დამხმარე მეთოდებიც(3).

წესის განმარტებისას განსაკუთრებული მნიშვნელობა სასამართლო გადაწყვეტილებებისა თუ სხვა ისეთი წყაროების ანალიზს ენიჭება, რომლებზე დაყრდნობითაც ხორციელდება წესის მოქმედების დადგენა.

ტერმინ “სამართლის წყაროს” სხვადასხვა ქვეყნის სამართლებრივ სისტემაში განსხვავებული ან რამდენიმე, შინაარსობრივი მნიშვნელობა აქვს: 

იგი შეიძლება გამოიყენებოდეს ცალკეული ქცევის წესის წარმოშობის წყაროს განსასაზღვრავად. ამ გაგებით, რომის სამართალი, ჩვეულება თუ საეკლესიო სამართალი ცალკეული თანამედროვე ქცევის წესის წყაროა; 

სხვა შემთხვევაში ეს ტერმინი გამოხატავს საფუძველს, საიდანაც მოქმედი პრინციპი ან ქცევის წესი გამომდინარეობს. ამ გაგებით, სამართლის წყაროა, მაგალითად: კონსტიტუცია, საერთაშორისო ხელშეკრულება, კანონი, კანონქვემდებარე აქტი(4). 

ამასთან, შეიძლება გაიმიჯნოს სავალდებულო და დამატებითი, ე.წ. “დამარწმუნებელი” წყაროები. წესის იდენტიფიცირებისას შემფარდებელს არ აქვს უფლება, თავი აარიდოს სავალდებულო წყაროს. თუმცა მას შეუძლია, დაასაბუთოს, თუ რატომ არ მოქმედებს კონკრეტული წესი არსებულ გარემოებებში, ან რა სახის მოდიფიცირებას მოითხოვს. დამარწმუნებელი შეიძლება იყოს ნებისმიერ წყაროზე (მათ შორის, დოქტრინაზე) დამყარებული არგუმენტი.